تبلیغات
شوشترنگار - سازدهنی را به دریا انداختیم

سازدهنی را به دریا انداختیم

نویسنده :ع سوارنژاد
تاریخ:شنبه 25 بهمن 1393-06:10 ق.ظ

در ایام دهه مبارك فجرانقلاب اسلامی، سیمای خوزستان فیلم «ساز دهنی» یکی از به یاد ماندنی ترین و بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران ساخته« امیر نادری» تولید سال 1352 را به نمایش گذاشت که برای قدیمی ها سرشار از عطر خاطره و طعم نوستالژی و برای امروزی ها حركت برای كسب استقلال در اوج عزتمندی را در خود داشت . می خواستم همان لحظه در موردش مطلبی بنویسم ولی هجوم ریزگردها و مشكل مزمن تنفسی ام طاقت ربوده بود و دستم به قلم نمی رفت.
 
اندك فرصتی كه هوا از غبار تهی گشت پس از حماسه با شكوه حضور در جشن سالگرد پیروزی انقلاب ضمن مطالعه بعضی از تحلیلها و نقد و بررسی دیدگاههای مختلف در مورد این فیلم مغتنم شمردم تا با شوری مضاعف از حضور با صلابت مردم بهانه ای باشد بخشی از عمر خویش را در آینه فیلم «سازدهنی» به عنوان واقعیت قبل از انقلاب اسلامی ببینم و با امیرو نوجوان ساده ی جنوبی همذات پنداری كنم و همراه وی با اندیشه های عبدلو گونه به تقابل برخیزم و اشكهای پنهانی خویش را كه با آب كوزه سفالین می شستم و كاسه ماست همراه با قرصهای نان قرضی را به یاد بیاورم . 
 
سینما در ایجاد ارتباط با نهادهای اجتماعی اعجاز می كند و بسیار تاثیر گذار است همانگونه كه چارلی چاپلین با گریه هایش خنده بر لب تماشاگران سینما می نشاند ، نادری نیز با دیالوگ تاریخی امیرو در فرط خنده های ناشی از شوق نواختن ساز كه می گفت : مُو ساز زدم ...مُو ساز زدم ... تماشاگران را به گریه انداخت و سینه ها هق هق كنان درد ، رنج و مشقت جنوبی ها را با ساز زدن امیرو آشكار نمود و نابرابری دوران ستم شاهی قبل از انقلاب را به تصویر كشید ! 
 
عبدلو پسرك ملبس به عنوان نماد طبقه حاكم، بیماری ترسو و بی استعداد كه با در اختیار داشتن سازدهنی به مثابه یك امتیاز كه برای بدست آوردن آن زحمتی متحمل نشده است از دیگران كولی سواری می گیرد و علاوه بر لذت بردن از این سرگرمی ، كارها و نیازهای روز مره خود را هم برطرف می‌سازد و "امیرو" پسرك عریان بعنوان نماد نیروی انسانی پاك و بی آلایش و ندار جامعه و طبقه محكوم كه ابزاری در اختیار ندارند سواری می‌دهد و در تكراری مشمئز كننده با قدر ناشناسی حاكم به آن خر كُپُو لو نیز لقب می دهد تا پدیده ضد دینی تحقیر و استهزا را در آن دوره به خوبی نمایان سازد .
سواری دادن امیرو و سواری گرفتن عبدلو مشخصه جامعه بیمار دوقطبی است كه در آن همین دو نوع فعالیت وجود دارد و بخش غالب نسبت به اتفاقات و حوادث پیرامونی کاملا بی‌تفاوت هستند و یا به رفتاری بدون استراتژی و تكراری روی آورده اند كه مهمترین ویژگی جوامع عقب‌مانده را آشكار می سازند .
این امر تا زمانی ادامه دارد که امیرو افول عزت و كرامت خویش را در یابد و پی ببرد و از مذمت و قبح عمل واقف شود و به ضمیر درونی خویش بنگرد و با جنبیدن رگ غیرتش در مواجهه با مادر و اهدا تنها سرمایه اش یعنی النگوها از این عمل رویگردان شود و از همان جا طغیان بر علیه عبدلو را انتخاب می كند و رفتار كرامت جو یانه اش در پرتاب سازدهنی« ابزار تحمیق و استثمار ، فخر فروشی و تحقیر »به دریا« نماد زلالی ، صلابت ، خروش ، پاكی و سیالی» شرایط را تغییر می دهد و دسته‌بندی‌های جامعه را با این برخورد عوض می‌كند و دگرگونی بوقوع می پیوندد و امیرو هویت و عزت خویش را باز می یابد و دریایی می گردد و عبدلو درحاشیه می افتد و خلع سلاح می شود .
 
( وَ الَّذِی بَعَثَهُ بِالْحَقِّ لَتُبَلْبَلُنَّ بَلْبَلَةً، وَ لَتُغَرْبَلُنَّ غَرْبَلَةً، وَ لَتُسَاطُنَّ سَوْطَ الْقِدْرِ، حَتَّى یَعُودَ اءَسْفَلُكُمْ اءَعْلاَكُمْ وَ اءَعْلاَكُمْ اءَسْفَلَكُمْ، وَ لَیَسْبِقَنَّ سَابِقُونَ كَانُوا قَصَّرُوا، وَ لَیُقَصِّرَنَّ سَبَّاقُونَ كَانُوا سَبَقُوا، )
 
سوگند به كسى كه محمد را به حق فرستاده است ، در غربال آزمایش ، به هم درآمیخته و غربال مى شوید تا صالح از فاسد جدا گردد. یا همانند دانه هایى كه در دیگ مى ریزند، تا چون به جوش آید، زیر و زبر شوند. پس ، پست ترین شما بالاترین شما شود و بالاترینتان ، پست ترینتان . واپس ماندگانتان پیش افتند و پیشى گرفتگانتان واپس رانده شوند.
 
«بخشی از خطبه 16امیر المؤمنین امام علی (ع) در نهج البلاغه»
 
فیلم «ساز دهنی» به تصویر كشیدن هنرمندانه هویت خواهی ، عزت مندی ، رفع تحقیر ، بلند نظری ، استقلال خواهی و همدردی اجتماعی ایرانیان بود كه در اوج خفقان رژیم مستبد شاه ساخته شد و چند سال پس از نمایش «ساز دهنی» در كشور همان می شود كه اتفاق افتاد .
 
در اوج تهاجم ریزگردها ، عبدلو های سازدهنی در صبح روز 22 بهمن اقتدار و اتكال جنوبی ها را دیدند و نومیدانه در كنجی خزیدند یعنی اینكه فهمیدند امیرو ها دیگر سواری نخواهند داد و ساز دهنی را به دریا انداخته اند، جنوبی ها رساترین آهنگ را بدون اینكه كسی شماره ای بیندازد باحضور پر شكوه خویش به همراه هم بدون نیاز به ساز دهنی دیگران نواختند و خواندند آنان همیشه به دریا می اندیشند ، موسم جزر و مدّ را می دانند و خدا را باور دارند .



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
lili
یکشنبه 3 اسفند 1393 09:08 ق.ظ
میدونی معنی تبادل چیه؟ یعنی من بیام شما هم بیای. من اومدم....منتظرت هستم
لیلی
یکشنبه 3 اسفند 1393 08:38 ق.ظ
سلام خوبین؟!؟
وب زیبایی دارید،ایشالا که همیشه موفق باشید.
میشه ازتون خواهش کنم از وب منم دیدن کنید
ممنونم و منتظرتونم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.